Θεματική ενότητα: Ρυθμός, ήχος και χρώματα

ΟΣΤΙΝΑΤΟ

Το Οστινάτο είναι μια τεχνική σύνθεσης κατά την οποία ένα μικρό μελωδικό ή ρυθμικό σχήμα επαναλαμβάνεται πολλές φορές. Επομένως μπορούμε να έχουμε μελωδικό οστινάτο (από μελωδικά μουσικά όργαν ή φωνές) ή ρυθμικό οστινάτο (από ρυθμικά κρουστά). Συχνά ταυτόχρονα με το οστινάτο (μελωδικό ή ρυθμικό) ακούγεται μια κανονική μελωδία από άλλα όργανα ή φωνές. Τότε το οστινάτο είναι απλώς συνοδευτικό.

Όταν εκτελούνται ταυτόχρονα περισσότερα από ένα διαφορετικά ρυθμικά οστινάτι, έχουμε … πολυρυθμία!!

Δηλαδή: Το οστινάτο είναι ένα μικρό ρυθμικό ή μελωδικό σχήμα, που επαναλαμβάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια ή για ένα σύντομο τμήμα του μουσικού έργου, ενώ ταυτόχρονα ακούγεται η κύρια μελωδία του. Στη ροκ και τζαζ μουσική ονομάζεται riff.

Το τραγούδι 'The lion sleeps tonight' από την ταινία κινουμένων σχεδίων 'Ο βασιλιάς των λιονταριών' (Lion King) της Disney, είναι ένα υπέροχο παράδειγμα τραγουδιού με χρήση οστινάτο. Παρατηρείστε τις φω- νές που τραγουδούν τη φράση "ah-wimoweh"! Επαναλαμβάνουν την ίδια φράση πολλές φορές! Η μελωδία με τους στίχους του τραγουδιού τραγουδιέται από άλλη φωνή!

Το τραγούδι "The lion sleeps tonight" ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1939 από το Νοτιοαφρικανό τραγουδοποιό Solomon Linda. Ανακάλεσε στη μνήμη του ένα επεισόδιο της παιδικής του ηλικίας, όπου τραγουδούσε το παραδοσιακό αυτό τραγούδι (The lion sleeps tonight), για να διώχνει τα λιοντάρια μακριά από τα ζώα που έβοσκαν. Ο Peter Seeger και οι Weavers άρχισαν να εκτελούν το τραγούδι στη δεκαετία του 1950. To ποπ γκρουπ με την ονομασία "The Tokens" έκανε το τραγούδι No 1 επιτυχία το 1961. Mbube (προφέρεται ΜΜ-boo-beh) και σημαίνει 'λιοντάρι' στη γλώσσα των Zulu. Η λέξη uyimbube στην πρωτότυπη ηχογράφηση ερμηνεύτηκε ως ah-wimoweh από τους αγγλόφωνους μουσικούς.

Ρυθμικό οστινάτο

Είπαμε πως, ρυθμικό οστινάτο είναι η επανάληψη ενός μικρού ρυθμικού σχήματος και πως, όταν εκτελούνται περισσότερα από ένα ρυθμικά οστινάτι ταυτόχρονα, έχουμε πολυρυθμία (μεγάλο μέρος της παραδοσιακής αφρικανικής μουσικής είναι πολυρυθμική!). Επίσης, το ρυθμικό σχήμα του οστινάτο μπορεί να παραλλάσεται, καθώς εκτελούνται οι διάφορες επαναλήψεις. Παρακολουθείστε ΕΔΩ μια μοντέρνα εκδοχή της αφρικανικής πολυρυθμίας.

Old African Polyrhythms

Μελωδικό οστινάτο

Είπαμε πως, μελωδικό οστινάτο είναι η επανάληψη ενός μικρού μελωδικού σχήματος. Αυτό μπορεί να γίνει με όργανα ή με φωνές. Παρακολουθείστε ΕΔΩ την πορεία για την ταυτόχρονη απόδοση τεσσάρων μελωδικών οστινάτι από μια ομάδα μαθητριών. Τα κορίτσια τραγουδούν το 1^ο οστινάτο, ύστερα τραγουδούν το 2^ο και το προσθέτουν στο 1^ο χωρισμένες πια σε δύο ομάδες και ούτω καθεξής. Καταλήγουν να αποδίδουν οι τέσσερις πια ομάδες, ταυτόχρονα τέσσερα διαφορετικά οστινάτι!