Θεματική ενότητα: Ρυθμός, ήχος και χρώματα
Διάλογος με τρόπο μουσικό: Αντιφωνία
ΕΡΩΤΗΣΗ - ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ερώτηση - Απάντηση (Call and Response): Είναι τρόπος επικοινωνίας και είναι βασικό στοιχείο μουσικής φόρμας. Αποτελείται από δύο ξεχωριστές φράσεις, που συνήθως εκτελούνται από διαφορετικούς εκτελεστές και η δεύτερη ακούγεται ως άμεση ανταπόκριση στην πρώτη φράση (Σταυρίδης, Μ., Σκορδή, Μ., & Χατζηγεωργίου-Λυμπουρή, Α.: Μουσική Α΄ Γυμνασίου, Βιβλίο μαθητή σελ. 8). Δηλαδή στην αντιφωνία έχουμε δύο ξεχωριστές φράσεις, οι οποίες εκτελούνται συνήθως από διαφορετικούς μουσικούς, η μία αμέσως μετά την άλλη. Αυτή η τεχνική συνηθίζεται πολύ στο παραδοσιακό τραγούδι των Αφρικανών, το οποίο είναι ομαδικό. Υπάρχει δηλαδή ένας που τραγουδά την πρώτη φράση και λέγεται «κορυφαίος» και η χορωδία «απαντά», τραγουδώντας ξανά την ίδια φράση για δεύτερη φορά. Ένα από τα πολλά παραδοσιακά αφρικάνικα τραγούδια με αντιφωνία είναι το “Kye kye kule”. Ακούστε το ΕΔΩ από μια ομάδα μαθητών στην Ελβετία. Είμαι σίγουρη ότι πολύ γρήγορα θα καταλάβετε τι σημαίνει ερώτηση – απάντηση στη μουσική. Στο βίντεο αυτό επίσης, μπορείτε να συμμετέχετε κι εσείς! Στο λεπτό 1.57’’ ο κορυφαίος λέει τη φράση του και περιμένει από εσάς να δώσετε την απάντηση!
Παρακολουθείστε και ΕΔΩ ένα ακόμα αφρικάνικο τραγούδι σε φόρμα ερώτησης – απάντησης, σε μια πιο αυθεντική εκδοχή από μια ομάδα παιδιών της φυλής Maasai Mara στην Κένυα.
Βέβαια τέτοια τραγούδια μπορούμε να βρούμε και σε άλλες περιοχές του κόσμου… Ακούστε ΕΔΩ το χιλιοτραγουδισμένο παραδοσιακό τραγούδι από την Κάλυμνο «Ντιρλαντά», σε μια εκτέλεση από τον Διονύση Σαββόπουλο. Στην ίδια σελίδα πιο κάτω, μπορείτε να ακούσετε ένα ακόμα παράδειγμα, το «Και τι ζητάω» σε μουσική του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα.
Η αντιφωνία είναι βαθιά συνδεδεμένη με την παράδοση… Παρακολουθείστε ΕΔΩ ένα απόσπασμα από εκπομπή της ΕΡΤ το 1977 "Μουσικό Οδοιπορικό με την Δόμνα Σαμίου" με θέμα την μουσικοχορευτική παράδοση του νομού Ηρακλείου της Κρήτης. Πρόκειται για ένα τραγούδι που λένε στη Γέργερη στο ξεσάκιασμα των προικιών της νύφης. Ένα εξαιρετικό δείγμα παλιού κρητικού ύφους, όπου τραγουδά ένας πρωτοτραγουδιστής (εδώ ο λυράρης) και επαναλαμβάνει τους στίχους αντιφωνικά παρέα γυναικών. Το άκουσμα θυμίζει εκπληκτικά τραγούδια του γάμου των Δωδεκανήσων.
Μερικά ακόμα παραδείγματα από διάφορα είδη τραγουδιών μπορείτε να ακούσετε ΕΔΩ!
Θα πρέπει φυσικά να αναφέρουμε ότι, η φόρμα ερώτησης – απάντησης δεν υπάρχει μόνο σε τραγούδια. Υπάρχει και σε μουσικά θέματα χωρίς λόγια, σε μελωδίες ή ακόμα σε ρυθμικά χτυπήματα, όπως ακριβώς συμβαίνει στη τζαζ μουσική. Δείτε το βίντεο, για να καταλάβετε τι εννοώ!
Απαντήστε στις ερωτήσεις που θα βρείτε ΕΔΩ και βεβαιωθείτε ότι, όλα έγιναν κατανοητά!
Πηγές:
· http://aesop.iep.edu.gr/node/15490/3957
· http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B113/561/3672,15952/
· https://www.youtube.com/watch?v=QFWRcXYsYMo
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου