Ο Διγενής ψυχομαχεί

 

Ο Διγενής ψυχομαχεί παραδοσιακό

Ε ο Διγενής, ο Διγενής ψυχομαχεί

κι η γης, ε κι η γης τον ετρομάσει (2)

 

Ε κι πλάκα τον, κι η πλάκα τον ανατριχιά

πώς θα, ε πώς θα τον εσκεπάσει (2)

 

Ε πώς θα σκεπά, πώς θα σκεπάσει τον αητό

της γης, ε της γης τον αντρειωμένο (2) 

 

Ο αγώνας για την πολυπόθητη ελευθερία είναι ο μόνιμος σύντροφος των Ελλήνων σ΄όλη τη διάρκεια της ιστορικής τους πορείας. Αιώνες τώρα την διεκδικούν, την κερδίζουν κι ύστερα την βλέπουν πάλι να χάνεται και πάλι ξεκινά νέος κύκλος αγώνων. Σύμβολο του μαχόμενου Ελληνισμού είναι ο Διγενής Ακρίτας που περνά τη ζωή του πολεμώντας τους εχθρούς ενώ στο τέλος δίνει την ύστατη άνιση μάχη με τον Χάρο. Νικιέται, όμως δεν υποκύπτει.

Κορυφαίο γεγονός αυτής της συνεχούς πάλης για την διεκδίκηση της ελευθερίας είναι η Επανάσταση του 1821, ο μεγάλος ξεσηκωμός, όπως συνήθιζε να την αποκαλεί ο λαός μας που πρωτοστάτησε σ΄αυτήν. Και καθώς το δημοτικό τραγούδι αποτελεί τη γνησιότερη έκφραση της λαϊκής ψυχής, είναι φυσικό ο Αγώνας του ΄21 να κατέχει εξέχουσα θέση στη θεματική του. Ηρωισμοί, θυσίες, νίκες, καταστροφές, όλα καταγράφηκαν αριστοτεχνικά από τη λαϊκή μούσα και παραδόθηκαν στις επόμενες γενιές.

Αλλά και στα χρόνια της σκλαβιάς που προηγήθηκαν οι Έλληνες, περιθωριοποιημένοι και καταπιεσμένοι από τους Οθωμανούς, βρήκαν στήριγμα στην παράδοση και τον λαϊκό πολιτισμό τους για να επιβιώσουν και να κρατηθούν ενωμένοι. Το δημοτικό τραγούδι που πάντα μιλούσε για τις χαρές και τους πόνους τους, τώρα εκφράζει τις συμφορές τους, εξυμνεί όσους αντιστέκονται στην καταπίεση του τυράννου και διαφυλάσσει την ιστορική τους μνήμη. Κάθε φορά που οι υπόδουλοι βρίσκονταν μαζί με αφορμή κάποια γιορτή, το δημοτικό τραγούδι τους έδινε την ευκαιρία να ανανεώσουν τους δεσμούς τους, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να θυμηθούν ιστορικά γεγονότα. Κι επειδή η Άλωση της Πόλης από τους Τούρκους είναι ένα σημαντικότατο ιστορικό γεγονός, αφού σηματοδότησε την έναρξη της σκλαβιάς, πλήθος δημοτικών τραγουδιών αναφέρονται σ΄αυτήν.